Ontspanning en gezelligheid aan de eettafel

Eten is vaak een onderwerp van gesprek bij het Opvoedspreekuur. Of beter gezegd: niet eten of heel kieskeurig eten.

Waar je kind eerst nieuwsgierig alles proefde, weigert het ineens groente. Je hebt met aandacht gekookt en ziet de stukjes uit de pastasaus op de rand van het bord liggen. Aan tafel blijven zitten is soms al een uitdaging. Wat een fijn moment van samen zijn zou moeten zijn, verandert zo in een gespannen sfeer. Zeker na een lange werkdag, als je zelf ook moe bent. Weet dat je hierin niet alleen bent. Heel veel ouders herkennen dit.

Workshop Eetopvoeding

Ben jij ook wel eens zoekende in de eetopvoeding van je kind (6 maanden t/m 6 jaar)? Wil je meer tips en praktische handvatten voor ontspannen eetmomenten met je jonge kind? Meld je dan aan voor de Workshop Eetopvoeding in Edam - Volendam op maandag 30 maart van 19.30-21.00 uur.

Voorbeeld uit de praktijk

Onlangs sprak ik tijdens het Opvoedspreekuur ouders van een meisje van 3,5 jaar. Overdag ging het eten eigenlijk heel goed: ze at brood, fruit en tussendoortjes. Maar het avondeten, vooral groente en nieuwe smaken, werd steeds vaker een strijd. Vaak at ze weinig en leek ze vooral te wachten op haar toetje.

Dat zorgde voor spanning aan tafel en ook tussen de ouders. Vader vond dat een toetje geven ongewenst gedrag beloonde. Moeder was al opgelucht als er íets gegeten werd.

Eigen wil en nieuwe smaken

Het helpt om te weten dat kinderen van deze leeftijd sterk hun eigen wil ontwikkelen. Ze ontdekken dat ze zelf keuzes kunnen maken. Eten is één van de weinige dingen waar ze echt controle over hebben. Ze bepalen niet wanneer ze naar bed gaan of wat ze aantrekken, maar wél wat er in hun mond gaat.

Daarnaast zijn nieuwe smaken vaak spannend. Onbekend eten kan echt wennen zijn. Soms proeven kinderen iets 1 keer en wijzen ze het daarna af. Dat is normaal. Onze smaak moet vaak 10 tot 15 keer oefenen voordat iets vertrouwd voelt.

Spanning aan tafel

Als er druk aan tafel ontstaat, zien we vaak dat kinderen juist minder gaan eten. Strijd en aandringen werken meestal averechts. Spanning maakt het moeilijker om iets nieuws te durven proberen.

Advies

Tijdens het Opvoedspreekuur bespraken we hoe ze het eten weer ontspannen konden maken. We brachten eerst rust en duidelijkheid: ouders bepalen wát en wanneer er gegeten wordt. Hun dochter bepaalt hoeveel.

We spraken af om 3 hoofdmaaltijden en 3 kleine tussendoortjes aan te houden, zodat hun dochter met trek aan tafel komt. Ook stimuleerden we om overdag lekker actief naar buiten te gaan. Bewegen en frisse lucht helpen vaak om de eetlust te vergroten.

Bij het avondeten bleven de ouders vertrouwde producten aanbieden, met kleine stapjes richting nieuwe smaken. Bijvoorbeeld pasta eerst zonder saus en later een klein beetje saus erbij, zonder druk om het te moeten eten. Zo krijgt hun dochter de ruimte om rustig te wennen.

Positief stimuleren

Om proeven positief te stimuleren, gebruikten ze een stickerkaart: Tenminste 1 hapje proeven betekende 1 sticker. Bij 7 stickers volgde een kleine, gezamenlijke activiteit, zoals samen koekjes bakken of een keer zwemmen. Ook legden ze hun dochter uit dat je soms aan smaken moet wennen:

“Je hoeft het niet meteen lekker te vinden. Je tong moet soms oefenen met nieuwe smaken. Eén hapje proeven is al knap.”

De sticker was dus geen beloning voor ‘goed eten’, maar een compliment voor het durven proberen.

Gezelligheid aan tafel

We bespraken ook dat de aandacht minder op het eten zelf mocht liggen en meer op de gezelligheid. Praat samen over de dag. Reageer rustig als er niet geproefd wordt. Vermijd discussies of onderhandelingen. Juist die ontspanning geeft vaak meer ruimte voor eetlust.

Het toetje werd voortaan standaard na de maaltijd gegeven, niet als beloning voor groente. Zo leert hun dochter dat een toetje gewoon onderdeel is van de maaltijd en niet iets wat je moet verdienen. Stapje voor stapje ging hun dochter steeds meer proeven en werd het weer gezelliger aan tafel, ook als er een avond niet goed gegeten werd.